Niet alle prikkels van buitenaf heb ik in de hand, maar ik kan mijn eigen plekje wel zo inrichten dat het voor mij werkt. Of je nu een heel huis hebt of een kleine studentenkamer: ik hoop dat mijn tips je helpen om jouw ruimte fijner te maken!
Meubels en Textuur
Bij het inrichten let ik extra goed op de vormen en materialen:
- Ronde vormen: Veel autisten (ik ook!) hebben een minder goede proprioceptie. Dat betekent dat je motoriek en balans soms wat onhandig zijn. Ik loop werkelijk overal tegenaan, dus ik kies liever voor meubels zonder scherpe hoeken. Geloof me: tegen een zachte bank aanlopen is een stuk minder pijnlijk dan tegen een betonnen plantenbak. 😉
- De ‘voel-test’: Materiaal is alles. Ik vind velours banken prachtig, maar ik zou er nooit een kopen omdat ik de textuur niet trek op mijn huid. Check bij jezelf welke stoffen je fijn vindt.
- Budgettip: Heb je een meubel met een vervelende stof maar geen geld voor iets nieuws? Gooi er een dekentje overheen van een materiaal dat wél fijn aanvoelt.
Kleuren en Patronen
Wat je ziet, bepaalt hoeveel rust je ervaart. Voor mijn ‘autistenhoofd’ werken rustige, effen kleuren het best. Druk behang is voor mij vaak te veel, maar dat is persoonlijk. Als jij juist visuele stimulatie nodig hebt om ‘aan’ te gaan, kan een fel jaren ’70 behangetje juist jouw ding zijn.
Extra tip: Let op reflectie. Ik vermijd glimmende meubels omdat die het licht alle kanten op kaatsen, wat heel onrustig kan zijn aan je ogen.
Lichtinval en Lampen
Licht kan een enorme stoorzender zijn. Zo pak ik dat aan:
- Zonlicht filteren: Fel zonlicht doet soms letterlijk pijn aan mijn ogen. Met vitrage blijft het licht binnenkomen, maar wordt het zachter (diffuus).
- Slapen: In de slaapkamer heb ik verduisterende gordijnen. Voor mij is totale duisternis essentieel om echt tot rust te komen.
- Sfeerlicht: Ik vermijd felle plafondlampen. In plaats daarvan heb ik overal kleine lampjes met een warme gloed of dimmers. Zo kan ik het licht precies afstemmen op mijn energieniveau. Ik heb zelfs nog steeds kerstlampjes hangen, net als vroeger!
- Projectie: Een ‘galaxy light’ die een sterrenhemel op het plafond projecteert staat nog op mijn verlanglijstje om eens te proberen.
Geluid in Huis
Kleine geluidjes kunnen de grootste irritaties zijn.
- Demping: Plak viltjes onder je stoelen en gebruik kleden of trapmatten om loopgeluiden te dempen.
- Apparatuur: Als je een nieuwe wasmachine of koelkast koopt, let dan op het aantal decibel. Is een apparaat (zoals een stofzuiger) toch te luid? Zet gewoon je noise-cancelling koptelefoon op.
- De klok: Mijn grootste vijand? Tikkende klokken. Die zijn bij mij al jaren de deur uit; ik gebruik alleen nog digitale klokken.
Temperatuur en Geur
Dit zijn ‘onzichtbare’ prikkels die vaak vergeten worden:
- Temperatuur: Ik wissel de hele dag tussen te warm en te koud. Daarom heb ik overal op strategische plekken dekentjes, sloffen en vesten liggen. In de zomer heb ik altijd een ventilator binnen handbereik. Zelf de controle hebben over de thermostaat geeft mij rust.
- Geur: Kookluchtjes van buren kunnen me behoorlijk overprikkelen. Helaas kan ik slecht tegen geurkaarsen of wierook (hallo hoofdpijn!). Dus als iemand dé gouden tip heeft om nare geurtjes te maskeren zonder sterke parfum, laat het me weten!
Overzicht en Rust
Een autismevriendelijk huis is bovenal een overzichtelijk huis.
- Vaste plekken: Geef je spullen een vaste plek. Dat creëert routine en voorkomt zoekstress.
- Lekker eigenwijs: Laat los hoe een huis ‘hoort’ te zijn volgens de boekjes. Richt het in op een manier die voor jou werkt.
- De ‘prikkelvrije zone’: Heb je de ruimte? Maak een aparte hoek waar je je kunt terugtrekken als het hoofd vol zit. Richt deze in met je favoriete boeken, fidget toys en zachte kussens.
Hoe zorg jij ervoor dat jouw woonruimte een fijne plek is voor jouw brein?
